جراحی فک و صورت از انواع جراحی‌های زیبایی است که به دلیل عوارض زیاد آن، متقاضی کمتری دارد. این جراحی در ناهنجاری‌های شدید مادرزادی
ضروری بوده و بیمار را از عوارض این ناهنجاری ها رها می کند.
در این زمینه آقای دکتر آرش بیرقی طوسی به عنوان استاد دانشگاه فعالیت های فراوانی در زمینه جراحی پلاستیک و عمل بینی در مشهد دارند.

جراحی فک

جراحی فک

عمل زیبایی فک یکی از شایع ترین عمل های زیبایی در بین افراد می باشد.

این جراحی هم از نظر زیبایی و هم عملکرد (جویدن) به بیمار کمک می کند مشکلاتی مثل غیر فرینگی های استخوانی صورت و فک،جلو و یا عقب بودن و همچنین مشکلات شدید جویدن با جراحی های زیبایی فک اصلاح شود.

چه کسانی به جراحی فک نیاز دارند

چراحی فک برای اصلاح نامرتبی، فک و دندان هایی است که با درمان ارتودنسی قابل درمان نمی باشد.

این مشکلات می توانند ژنتیکی یا تکاملی باشند، که از بعد تولد یا درحین رشد فرد ایجاد می شوند.

 علائمی که ممکن است یک فرد مبتلا به ناهنجاری فک و دندان باشد عبارتست از:

  1. افرادی که به صورت مادرزادی در ناحیه فک مشکل دارند.
  2. افرادی که درد مزمن فک یا درد مزمن مفصل دارند.
  3. افرادی که تنفس دهانی غیر ارادی دارند.
  4. افرادی که نمی تواتند لب هایشان را بدون فشار روی هم قرار دهند.
  5. افرادی که به فک یا صورتشان آسیب رسیده است.
  6. افرادی که فک بیرون زده دارند.
  7. افرادی که عقب رفتگی فک پایین و چانه دارند.
  8. افرادی که صورتشان از روبه رو و پهلو تقارن ندارد.
  9. افرادی که دندان هایشان بیش از حد ساییده می شود.

انواع جراحی فک

نوع اول

جراحی‌هایی است که در این حالت فک بالا یا پایین و یا هر دو با یکدیگر تطابق ندارد که درجات خفیف،متوسط و شدید دارد.

در برخی از افراد فک بالا جلو و در برخی فک پایین جلو است.

در مواردی فک پایین و چانه رشد نکرده، به همین دلیل پایین صورت خیلی کوچک است که در اصطلاح “صورت پرنده‌ای” نامیده می‌شود.

رشد فک خیلی مهم است به خصوص فک پایین که به ضربه خیلی حساس است و اگر آسیب ببیند رشد فک مختل می‌شود.

نوع دوم

جراحی فک برای زاویه دار کردن صورت و زیبایی انجام می‌شود، به طوری که اگر فک بالا جلو باشد، بینی خیلی جلو آمده و برجسته می‌شود،

به همین دلیل مراجعه کنندگان برای عمل بینی مراجعه می کنند بدون اینکه نسبت به اصل مشکل خود آگاه باشند.

از طرفی اگر فک پایین که در نیمرخ صورت نقش دارد رشد نکند، در واقع چانه رشد نمی‌کند و کوچک می‌ماند و در عکس‌های نیم رخ نافرم بودن به خوبی مشخص است؛ و زمانی که این افراد پروتز چانه می‌گذارند مشکل برطرف می‌شود.

نوع سوم

در برخی از موارد برای زیبایی فک و زاویه دار کردن صورت از پروتز استفاده می‌کنند که این روزها بسیار مد شده و طرفدار دارد.

جراحی فک در چه سنی مناسب است؟

ارتودنسی

جراحی زیبایی فک را معمولا در سنین بعد از بلوغ در زمانی که رشد استخوان فک کامل شده است می‌توان انجام داد.

با پیشرفت علم پزشکی تا قبل از بلوغ می‌توان با بستن سیم یا آرک بسیاری از مشکلات فک را برطرف کرد.

در چه مواقعی فک بالا و پایین نیاز به عمل دارد؟

  1. عدم تقارن صورت
  2. بلندی یا کوتاهی صورت
  3. مشکلات مربوط به جویدن
  4. رتروگناتیسم فک بالا یا پایین
  5. مشکلات ژنتیکی نامطلوب رشد استخوانی
  6. لبخند لثه ای
  7. کوچک بودن چانه

عوارض جراحی فک بالا جلو آمده چقدر است؟

فک بالا جلو امده

جراحی فک تطابق دندان‌ها را بر هم می‌زند. بطور طبیعی دندان‌های فک بالا دو تا سه میلی متر جلوتر از فک پایین است؛

بنابراین فک پایین داخل فک بالا می‌افتد و زمانی که فک بالا را عقب می‌بریم تطابق برهم می‌ریزد و دهان کامل بسته نمی‌شود، به همین دلیل آسیبی که به دندان ها و لثه ها می رسد، خیلی زیاد است و قبل از عمل عقب بردن فک بیمار، ارتودنسی انجام می شود تا عدم انطباقی که حاصل از فرم فک در حالت جدید است، اصلاح شود.

ارتودنسی باعث می شود، دندان‌های بالا و پایین با هم مماس شوند و باعث جلوگیری از سائیدگی و صدمه به مفصل فک شده و جویدن را راحت تر می کند.

بعد از این جراحی هم نیاز به یک مرحله ارتودنسی وجود دارد به همین علت با توجه به عوارض عمل، معمولا استقبال از آن کم است بخصوص اگر تنها به دلیل زیبایی باشد.

در عقب بردن فک سه عارضه وجود دارد:

  • تطابق دندانی برهم می‌ریزد
  • لب بالا نسبت به لب پایین عقب می‌رود
  • بیمار نیاز به ارتودنسی پیدا می‌کند

عوارض جراحی فک پایین جلو آمده چیست؟

فک پایین جلو امده

در این جراحی، اگر فک پایین جلو باشد فک را شکسته و به حالت کشویی داخل می‌برند و اگر چانه هم جلو باشد جداگانه عمل کرده تا عیب را برطرف کنند.

عوارض این عمل مانند فک بالا بر هم خوردن ردیف دندانی است و فرد نیاز به یک تا دو سال ارتودنسی دارد.

دوران نقاهت عمل فک

این جراحی دوره نقاهت طولانی دارد به این دلیل که فک بیمار باید پیچ و پلاک شود. همچنین ممکن است صورت بی حسی پیدا کند البته به مرور بهبود می‌یابد.

بنابراین اگر فرد به علت ناهنجاری مادرزادی نیاز به این عمل داشته باشد، عمل بسیار خوبی است و نتیجه خوبی دارد اما به دلیل عوارض آن به صرف زیبایی توصیه نمی‌شود.

مراقبت های بعد از جراحی

دندانها و فک مدتی بعد از عمل بسته می‌باشند تا فک جابجا نشود.

در این مدت بیمار باید تنها با نی غذا بخورد و چون نمی تواند مرتب مسواک بزند باید از دهان شویه های مختلف دهان استفاده کند؛ تا دندانها دچار آسیب نشوند و زخم های داخل دهان بهبود یابند.

مراقبت های ضروری برای جلوگیری از بازگشت فک به حالت اولیه پس از جراحی

بعذ از جراحی، فک تمایل دارد به وضعیت قبلی خود برگردد که باید با این کشش عضلانی مقابله شود به همین دلیل برای جلوگیری از بازگشت فک به حالت اولیه، از دستگاه ارتودنسی استفاده می شود.

بیمار باید تحت کنترل جراح باشد و مراجعات بعد از عمل را در موعد مقرر انجام دهد تا هرگونه تلاش عضلات فک برای بازگشت به حالت اولیه کنترل شود.